Ислом Нури

 

Араб тилини ўрганамиз

 

ЖАНОҲ  УТ-ТОЛИБ

 

( АРАБ ТИЛИ САРФ ФАНИДАН ДАРСЛИК )

 

РАҲМАТУЛЛОҲ РАСУЛЖОН ЎҒЛИ

  

11 - ДАРС       الـد ر س  الـحـاد ى  عـشـر

 

ЕТТИ ФЕЪЛ

Машҳур сарф дарсликларида етти хил феъл тусланиши бериб борилади: мозий, музореъ, феъли нафий  لَنْ  билан манфий музореъ, феъли жаҳд, амр (ломлик, ломсиз), наҳий (қайтарув).

 ضَرْبٌ  - урмоқ феълининг тусланиши

 ضَرَبَ   мозий  يَضْرِبُ  - музореъ  لاَ يَضْرِبُ  - феъли нафий  لَنْ يَضْرِبَ  - феъли манфий  لَمْ يَضْرِبْ  - феъли жаҳд  اِضْرِبْ  - ломсиз амр  لِيَضْرِبْ   ломлик амр  لاَ تَضْرِبْ  - наҳий.

 

Мозий маълумининг сарфи

Мутакаллим

Мухотоб

Ғоиб

ضَرَبْتُ  урдим

ضَرَبْتِ  урдинг х.

ضَرَبْتَ  урдинг

ضَرَبَتْ  урди х.

ضَرَبَ  урди

ضَرَبْنا  урдик

ضَرَبْتُما  урдинглар 2 эр ё х.

ضَرَبَتا  урди 2х.

ضَرَبَا  урди 2

ضَرَبْتُنَّ урдинглар х

ضَرَبْتُمْ урдинглар

ضَرَبْنَ  урдилар х

ضَرَبُوا  урдилар

Мозий мажҳулининг сарфи

ضُرِبْتُ  

урдим

ضُرِبْتِ     урилдинг х.

ضُرِبْتَ  

урилдинг

ضُرِبَتْ  

урилди х.

ضُرِبَ  

урилди

ضُرِبْنا  

урилдик

ضُرِبْتُما  

урилдинглар 2 эр ё х.

ضُرِبَتا  

урилди 2х.

ضُرِبَا  

урилди 2

ضُرِبْتُنَّ урилдинглар х.

ضُرِبْتُمْ урилдинглар

ضُرِبْنَ  

урилдилар х.

ضُرِبُوا  

урилдилар

Музореъ маълумининг сарфи

اَضْرِبُ

ураман

تَضْرِبِينَ

урасан х.

تَضْرِبُ

урасан

تَضْرِبُ

уради х.

يَضْرِبُ

уради

نَضْرِبُ

урамиз

تَضْرِبَانِ

урасизлар 2.

تَضْرِبَانِ

урадилар 2х.

يَضْرِبَانِ

урадилар 2

تَضْرِبْنَ

урасизлар х.

تَضْرِبُونَ

урасизлар

يَضْرِبْنَ

урадилар х.

يَضْرِبُونَ

урадилар

 

Музореъ мажҳулининг сарфи

اُضْرَبُ

уриламан

تُضْرَبِينَ

уриласан х.

تُضْرَبُ

уриласан

تُضْرَبُ

урилади х.

يُضْرَبُ

урилади

نُضْرَبُ

уриламиз

تُضْرَبَانِ

уриласизлар 2.

تُضْرَبَانِ

уриладилар 2х.

يُضْرَبَانِ

уриладилар 2

تُضْرَبْنَ

уриласизлар х.

تُضْرَبُونَ

уриласизлар

يُضْرَبْنَ

уриладилар х.

يُضْرَبُونَ

уриладилар

 

Нафий феъли маълумининг сарфи (рафъ ҳолида)

لا اَضْرِبُ

урмайман

لا تَضْرِبِينَ

урмайсан х.

لا تَضْرِبُ

урмайсан

لا تَضْرِبُ

урмайди х.

لا يَضْرِبُ

урмайди

لا نَضْرِبُ

урмаймиз

لا تَضْرِبَانِ

урмайсизлар 2.

لا تَضْرِبَانِ

урмайдилар 2х.

لا يَضْرِبَانِ

урмайдилар 2

لا تَضْرِبْنَ

урмайсизлар х.

لا تَضْرِبُونَ

урмайсизлар

لا يَضْرِبْنَ

урмайдилар х.

لا يَضْرِبُونَ

урмайдилар

 

Нафий феъли мажҳулининг сарфи

لا اُضْرَبُ

урилмайман

لا تُضْرَبِينَ

урилмайсан х.

لا تُضْرَبُ

урилмайсан

لا تُضْرَبُ

урилмайди х.

لا يُضْرَبُ

урилмайди

لا نُضْرَبُ

урилмаймиз

لا تُضْرَبَانِ

урилмайсизлар 2.

لا تُضْرَبَانِ

урилмайдилар 2х.

لا يُضْرَبَانِ

урилмайдилар 2

لا تُضْرَبْنَ

урилмайсизлар х.

لا تُضْرَبُونَ

урилмайсизлар

لا يُضْرَبْنَ

урилмайдилар х.

لا يُضْرَبُونَ

урилмайдилар

لَنْ

 билан манфий бўлган музореъ маълуми (насб ҳолида)

لَنْ اَضْرِبَ

ҳеч урмайман

لَنْ تَضْرِبِي

ҳеч урмайсан х.

لَنْ تَضْرِبَ

ҳеч урмайсан

لَنْ تَضْرِبَ

ҳеч урмайди х.

لَنْ يَضْرِبَ 

ҳеч урмайди

لَنْ نَضْرِبَ

ҳеч урмаймиз

لَنْ تَضْرِبَا

 ҳеч урмайсизлар 2.

لَنْ تَضْرِبَا

ҳеч урмайди 2х.